Op 30 september 2010 bereikten de Tweede Kamerfracties van VVD en CDA het regeerakkoord, dat als motto heeft 'Vrijheid en verantwoordelijkheid'. Het regeerakkoord is de leidraad voor het beleid van het kabinet-Rutte. In dit regeerakkoord staan ook plannen die invloed hebben op de Wmo.

AWBZ

Het kabinet heeft het voornemen geuit om de AWBZ-functies dagbesteding en begeleiding naar de Wmo over te hevelen. De reden hiervoor is dat deze functies het best dichtbij de cliënt geregeld kunnen worden. Zij passen daarom beter binnen de systematiek van de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) dan bij de AWBZ. Daarom worden de functies dagbesteding en begeleiding overgeheveld van de AWBZ naar de Wmo. Vanaf 2014 moet de verantwoordelijkheid hiervoor geheel bij gemeenten liggen. 2013 geldt als een overgangsjaar, waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn voor de mensen die zich na 1 januari 2013 melden. Gemeenten worden geacht de begeleiding en dagbesteding goedkoper te kunnen uitvoeren dan nu het geval is; zij zullen voor de uitvoering jaarlijks 140 miljoen euro minder krijgen dan de zorgkantoren.

Jeugdzorg

In het regeerakkoord is gekozen voor een integrale benadering voor de zorg voor jeugd. Momenteel is de jeugdzorg ondergebracht bij vier verschillende wetten, financieringsstromen en bestuurslagen: de Zorgverzekeringswet, de Wet op de Jeugdzorg, de Wmo en de AWBZ.

De jeugdzorg bestaat uit de volgende onderdelen:

• Preventieve jeugdzorg (prestatieveld 2 in de Wmo)
• Provinciale jeugdzorg (jeugdhulpverlening) 
• Gesloten jeugdzorg (gedwongen opnames)
• Jeugdreclassering 
• Jeugdbescherming (AMK’s, gezinsvoogdij, ondertoezichtstelling, uithuisplaatsing)
• Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen (jeugd-GGZ)
• Zorg voor licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen (jeugd-LVG)

Per 2015 komt de verantwoordelijkheid voor de gehele jeugdzorg bij de gemeenten te liggen. De overweging die hieraan ten grondslag ligt is dat door het samenvoegen van de verschillende financieringsstromen en het laten vervallen dan wel anders vormgeven van het recht op zorg, gemeenten in staat zijn maatwerk te leveren en dat het stelsel van zorg voor jeugdigen doelmatiger en doeltreffender kan worden vormgegeven. Net als bij de overheveling vanuit de AWBZ is het kabinet voornemens hier een efficiencykorting toe te passen. Alle gelden die momenteel in de jeugdzorg omgaan, zullen worden overgeheveld naar gemeenten. De efficiencykorting bedraagt 80 miljoen euro in 2015 en loopt op tot 300 miljoen in de jaren daarna.

Gemeentefonds

Eind vorig jaar waarschuwde Binnenlandse Zaken voor een korting van 3 miljard euro op het gemeentefonds. De gemeenten zouden daardoor hun algemene uitkering met liefst 20 procent zien dalen. De commissie-Kalden, één van de twintig ambtelijke heroverwegingswerkgroepen, adviseerde het kabinet dit voorjaar 1,7 miljard euro te korten op het gemeentefonds. Dat zou een korting betekenen van 10 procent op de algemene uitkering vanuit het Gemeentefonds naar de gemeenten. Met dat kortingspercentage in het hoofd zijn vrijwel alle gemeenten hun meerjarenbegrotingen gaan opstellen, waarbij zij zich gedwongen zagen flink te snijden in de uitgaven. Maar door het nieuwe regeerakkoord verandert het financieel perspectief drastisch.

In het regeerakkoord staat weliswaar dat de gemeenten ultimo 2015 met 1,2 miljard euro worden gekort, maar daar tegenover staat namelijk een 'plus’ van 900 miljoen euro als gevolg van de extra uitgaven die het Rijk de komende jaren doet. De gevreesde korting van 1,7 miljard euro op het gemeentefonds is daarmee van de baan. De VNG adviseert gemeenten daarom om vooralsnog 'geen kaalslag’ te plegen op de uitgaven, omdat de komende jaren alleen de koopkracht wordt ingeleverd. Het advies aan de gemeenten is om te wachten met het invullen van verdere negatieve verwachtingen tot het moment waarop de koepelorganisatie een bestuursakkoord met het Rijk heeft gesloten. Dit gebeurt naar verwachting eind 2010.